Samorządy przekształcające szpitale mogą otrzymać pomoc finansową

Od 1 lipca 2011 do 31 października 2013 r. na podstawie ustawy o działalności leczniczej przekształcono 48 zoz-ów, w tym 34 szpitale. Łącznie w latach 2012-2013 z dofinansowania skorzystały 23 podmioty założycielskie dla 33 zoz-ów przekształconych w tym okresie w spółki.

Cel ustawy - gospodarowanie finansami bardziej ekonomiczne

Ustawa o działalności leczniczej nie nakłada na samorządy obowiązku przekształcania szpitali w spółki kapitałowe - pozostawia im w tym dowolność. Jednak w przypadku nieprzekształcenia lecznicy samorząd ponosi pełną odpowiedzialność za jej finanse. Wiąże się to z konieczności pokrycia ewentualnego ujemnego wyniku finansowego.

Ujemny wynik lecznicy musi zostać pokryty w ciągu trzech miesięcy od upływu terminu zatwierdzenia jej sprawozdania finansowego. Jeśli samorząd nie wypełnia tego obowiązku, w ciągu roku jest zobowiązany do przekształcenia szpitala w spółkę lub jednostkę budżetową lub do jego likwidacji.

Samorządy przekształcające swoje szpitale w spółki mogą natomiast liczyć na pomoc finansową państwa. Chodzi m.in. o umorzenie zobowiązań publicznoprawnych oraz dotacje.

W ocenie wiceministra zdrowia Sławomira Neumanna ustawa o działalności leczniczej przyczyniła się do zmniejszenia ujemnych wyników finansowych lecznic.

"Celem zmian było dopilnowanie tego, by gospodarowanie finansami zakładów opieki zdrowotnej było bardziej ekonomicznie uzasadnione. Samorządom brakowało realnego poczucia odpowiedzialności za zakłady opieki zdrowotnej, których były podmiotami założycielskimi" - podkreśla wiceminister zdrowia.

Szpitale a działalność komercyjna

Ustawa uniemożliwia tworzenie nowych samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (spzoz), z wyjątkiem przypadku powstania nowego zakładu w drodze połączenia co najmniej dwóch innych.

Ponadto ustawa zachowała przywileje dotyczące czasu pracy pracowników medycznych. Wyjątkiem jest rezygnacja ze skróconej normy czasu pracy dla pracowników zakładów radiologii, radioterapii, medycyny nuklearnej, fizykoterapii, patomorfologii, histopatologii, cytopatologii, cytodiagnostyki oraz medycyny sądowej lub prosektoriów.

Jeden z przepisów umożliwia szpitalom, hospicjom, ambulatoriom, placówkom opiekuńczym przyjmowanie darowizn w postaci leków. Niedozwolone jest natomiast wręczania prezentów personelowi medycznemu lub pacjentom przez przedstawicieli firm farmaceutycznych.

W wyniku nowelizacji ustawy doprecyzowano, że organizacje pożytku publicznego mają nie być objęte przepisami o prowadzeniu działalności gospodarczej, co oznacza, że nie będą traktowane jak przedsiębiorstwa.

Ministerstwo Zdrowia przygotowuje kolejną nowelizację ustawy o działalności leczniczej, w której ma znaleźć się zapis jasno mówiący o tym, że szpitale mogą udzielać świadczeń komercyjnych poza kontraktem z NFZ.

"Chcemy to dobrze opisać, aby nie zostawić wątpliwości, kiedy i jak można prowadzić działalność komercyjną poza NFZ, opisując też gwarancje dla tych pacjentów, którzy korzystają ze świadczeń opłacanych przez NFZ" - podkreśla wiceminister Neumann.