Pneumokoki i meningokoki – jak można się przed nimi uchronić?

Czym są pneumokoki i meningokoki ?

Pneumokoki (Streptococcus pneumoniae) to bakterie często kolonizujące nosogardło – zwłaszcza u małych dzieci. Choć wiele zakażeń ma łagodny przebieg (np. zapalenie ucha czy zatok), to w określonych warunkach pneumokoki mogą prowadzić do bardzo poważnych chorób – takich jak zapalenie płuc, sepsa czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Największe ryzyko dotyczy dzieci do 2. roku życia, osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi.

Meningokoki (Neisseria meningitidis) to z kolei bakterie przenoszone drogą kropelkową, które mogą wywołać wyjątkowo agresywne zakażenia, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Najbardziej niebezpieczne są serotypy B, C, W i Y – odpowiedzialne za większość przypadków sepsy meningokokowej w Europie. Charakterystyczną cechą zakażenia jest jego błyskawiczny przebieg – objawy mogą nasilić się w ciągu kilku godzin, a bez leczenia może dojść do zgonu nawet w ciągu doby.

Jak chronić się przed zakażeniami meningokokowymi i pneumokokowymi?

Zakażenia wywołane przez meningokoki i pneumokoki mogą rozwijać się bardzo szybko i prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób z obniżoną odpornością. Choć nie zawsze da się całkowicie uniknąć kontaktu z patogenem, istnieje szereg działań, które znacząco zmniejszają ryzyko zachorowania. Kluczem do skutecznej ochrony są zarówno codzienne nawyki, jak i profilaktyka medyczna – w tym szczepienia przeciwko meningokokom i pneumokokom.

Higiena i zdrowy styl życia to podstawa

W przypadku chorób zakaźnych kluczową rolę odgrywa profilaktyka. Codzienne dbanie o higienę rąk, unikanie zatłoczonych pomieszczeń w sezonie infekcyjnym czy regularne wietrzenie pomieszczeń to podstawowe, ale skuteczne działania zmniejszające ryzyko kontaktu z patogenami.

Szczepionka przeciw meningokokom – ratunek przed śmiertelną infekcją

Szczepienia przeciwko meningokokom są dostępne w Polsce od lat, a ich skuteczność została potwierdzona w wielu krajach, które wprowadziły je do narodowych programów szczepień. Na rynku dostępne są różne preparaty – m.in. Nimenrix (chroniący przed typami A, C, W, Y) oraz Bexsero (skierowany przeciwko meningokokom typu B).

Szczepienie można rozpocząć już od 2. miesiąca życia, a w wielu przypadkach – zwłaszcza u niemowląt i małych dzieci – zaleca się schemat z kilkoma dawkami przypominającymi. Osoby dorosłe również mogą skorzystać ze szczepienia, zwłaszcza jeśli należą do grup ryzyka (np. osoby z niedoborami odporności, studenci wyjeżdżający za granicę, żołnierze).

Szczepionka przeciw pneumokokom – szczególna ochrona dla najmłodszych i najstarszych

W Polsce szczepienie przeciwko pneumokokom jest obowiązkowe i refundowane dla wszystkich dzieci urodzonych po 2017 roku. Dzieci otrzymują je w schemacie 2+1 – dwie dawki podstawowe i jedna przypominająca. Dorośli – zwłaszcza osoby po 60. roku życia lub z chorobami przewlekłymi – również powinni rozważyć immunizację, ponieważ ryzyko ciężkich powikłań wzrasta z wiekiem.

Kto szczególnie powinien się zaszczepić?

Szczepienia przeciwko meningokokom i pneumokokom są szczególnie istotne dla osób z tzw. grup ryzyka, do których należą:

• niemowlęta i małe dzieci, u których układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty,
• seniorzy, u których występuje naturalny spadek odporności,
• osoby przewlekle chore, np. z cukrzycą, chorobami układu oddechowego, po przeszczepach,
• osoby z niedoborami odporności – wrodzonymi lub nabytymi,
• osoby podróżujące do krajów, w których ryzyko zakażenia meningokokami jest wysokie (np. kraje Afryki Subsaharyjskiej, Arabia Saudyjska).

Źródła:

1. https://www.medicover.pl/szczepienia/
2. https://www.medicover.pl/szczepienia/meningokoki/
3. https://www.medicover.pl/szczepienia/pneumokoki/
4. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/meningokoki/
5. https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/pneumokoki/