Ubezpieczeni w NFZ: pracujący, uczniowie, studenci, bezrobotni

Warunkiem uzyskania prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w ramach NFZ jest bycie zgłoszonym do ubezpieczenia zdrowotnego.

Kto zgłasza do ubezpieczenia

Zgłoszenia do ubezpieczenia dokonuje płatnik składek, np. pracodawca zgłasza pracownika, powiatowy urząd pracy - zarejestrowaną osobę bezrobotną, Zakład Ubezpieczeń Społecznych - emeryta, a osoba prowadząca własną działalność gospodarczą sama dokonuje zgłoszenia.

Dane o osobach ubezpieczonych, opłaconych składkach na ubezpieczenie zdrowotne oraz o zgłoszonych do ubezpieczenia uprawnionych członkach rodziny gromadzą ZUS oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS).

Na podstawie tych danych NFZ prowadzi Centralny Wykaz Ubezpieczonych (CWU). Ten z kolei jest podstawą funkcjonowania systemu eWUŚ (elektronicznej weryfikacji uprawnień świadczeniobiorców). Dzięki temu systemowi pacjent w rejestracji do lekarza podaje tylko numer PESEL, aby potwierdzić online prawo do świadczeń w ramach NFZ.

Pracownicy

W przypadku pracownika to pracodawca odprowadza za niego składkę. Wynosi ona 9 proc. od dochodu pracownika, czyli wynagrodzenia brutto pomniejszonego o składki na ubezpieczenie społeczne.

Na wysokość składki zdrowotnej nie wpływa liczba zgłoszonych do ubezpieczenia członków rodziny.

Prowadzący własną działalność

Podstawą wymiaru składki osób prowadzących działalność gospodarczą jest zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw włącznie z wypłatami z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego.

Składka wynosi 9 proc. podstawy wymiaru.

Dzieci, uczniowie

Wszystkie dzieci z polskim obywatelstwem do 18. roku życia mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w ramach NFZ bez konieczności posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Jednak nie zwalnia to rodziców z obowiązku zgłoszenia dzieci do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny. Rodzice powinni zrobić to w ciągu 7 dni od urodzenia dziecka.

Jeżeli rodzice zmieniają pracę, muszą poinformować o swoich członkach rodziny nowego pracodawcę; nie wystarczy, że zgłoszenia dokonali u poprzedniego pracodawcy.

Jeżeli żaden z rodziców nie jest osobą uprawnioną do świadczeń, wówczas dziecko do ubezpieczenia zdrowotnego mogą zgłosić dziadkowie.

Studenci

Student, aby mieć prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, musi być zgłoszony do ubezpieczenia, np. przez rodziców. Zgłoszenia może dokonać także szkoła lub jednostka prowadząca studia doktoranckie - pod warunkiem, że student nie jest członkiem rodziny osoby ubezpieczonej i złoży oświadczenie, że nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Student, który podczas nauki podejmie pracę, zostanie zgłoszony do ubezpieczenia przez pracodawcę. W momencie gdy zakończy pracę, musi ponownie zostać zgłoszony do ubezpieczenia przez rodziców lub uczelnię.

Osoby bezrobotne

Status osoby bezrobotnej, zarejestrowanej w urzędzie pracy uprawnia m.in. do korzystania z bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej w ramach NFZ.

Składkę opłaca urząd pracy.