Osoby z cukrzycą są bardziej obciążone ryzykiem wystąpienia chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera, niż osoby z prawidłową przemianą materii – ustalili olsztyńscy naukowcy.
Czynnikiem, który prawdopodobnie łączy cukrzycę (zwłaszcza tę typu 2) z wystąpieniem choroby Alzheimera, jest tzw. insulinooporność – uważa dr hab. nauk medycznych Monika Karczewska-Kupczewska z Zakładu Profilaktyki Chorób Metabolicznych Polskiej Akademii Nauk w Olsztynie.
Insulinooporność i jej skutki
Naukowcy zwracają uwagę, że insulinooporność o wiele lat wyprzedza wystąpienie cukrzycy. Ponieważ tkanki stają się mniej wrażliwe na działanie insuliny, aby mogła wywołać ona efekt biologiczny, potrzebne są jej wyższe stężenia we krwi. Dlatego komórki beta wysp trzustkowych zwiększają wydzielanie insuliny. W momencie, kiedy zdolność wydzielnicza komórek beta zostanie wyczerpana, dochodzi do klinicznego ujawnienia się cukrzycy typu 2 – wyjaśnia dr Karczewska-Kupczewska.
Jak dodaje, insulinooporność związana jest też z otyłością, głównie brzuszną, nadciśnieniem tętniczym oraz dyslipidemią, czyli podwyższonym stężeniem triglicerydów i obniżonym stężeniem HDL-cholesterolu we krwi. Jest także niezależnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
Naukowcy zaobserwowali, że u ok. 80 proc. pacjentów z chorobą Alzheimera rozpoznaje się cukrzycę typu 2 lub upośledzoną tolerancję glukozy.
Insulina a pamięć
Jak wykazały badania, insulina, powszechnie znana jako hormon obniżający stężenie glukozy we krwi, w obrębie mózgu moduluje wzrost i aktywność elektryczną neuronów, a także produkcję przekaźników nerwowych. Dzięki temu wpływa na funkcje poznawcze, głównie procesy pamięci – zwraca uwagę dr Karczewska-Kupczewska.
Receptory insulinowe zlokalizowane są w różnych regionach mózgu, w tym w korze mózgowej. W trakcie badań pośmiertnych w mózgach osób z chorobą Alzheimera wykryto zaburzone działanie insuliny na poziomie receptorów insulinowych.
Badania naukowe wskazują, że insulinooporność ośrodkowego układu nerwowego związana jest ze zwiększoną akumulacją beta amyloidu oraz białka tau w mózgu. Wykazano też, że podawanie insuliny donosowo prowadzi do polepszenia pamięci u pacjentów z chorobą Alzheimera.
Choroba Alzheimera cukrzycą typu 3
– Wszystkie te dane sprawiają, że niektórzy naukowcy nazywają chorobę Alzheimera cukrzycą typu 3, charakterystyczną dla mózgu postacią cukrzycy, czy też stanem oporności mózgu na insulinę – podkreśla olsztyńska naukowiec.
Jak dodaje, insulinooporność może być więc czynnikiem łączącym cukrzycę typu 2 z chorobą Alzheimera.
Obecnie nie ma skutecznego przyczynowego leczenia tych chorób. Mechanizmy powstawania insulinooporności wciąż nie są do końca poznane i są przedmiotem intensywnych badań.
– Być może ich wyjaśnienie przyczyni się do odkrycia skutecznych terapii cukrzycy typu 2 i choroby Alzheimera - ocenia lekarz.
Komentarze (0)