Leczenie endometriozy na NFZ

Na czym polega nowy model opieki

Nowy model kompleksowej opieki porządkuje drogę pacjentki od podejrzenia endometriozy do leczenia i kontroli efektów terapii. Zamiast rozproszonych, niepowiązanych wizyt opieka jest planowana i realizowana w wyspecjalizowanych ośrodkach wyznaczonych do leczenia endometriozy w ramach NFZ.

W praktyce pacjentka trafia do jednego centrum, gdzie przechodzi przez jasną ścieżkę: diagnostyka - kwalifikacja - leczenie - kontrola. W razie potrzeby ośrodek zapewnia też konsultacje innych specjalistów, gdy choroba dotyczy narządów poza układem rozrodczym.

Co obejmuje leczenie

Leczenie w modelu kompleksowym obejmuje nie tylko terapię, ale też przygotowanie do niej i opiekę po zakończeniu leczenia. Najczęściej w ramach opieki realizowane są:

• Diagnostyka i doprecyzowanie rozpoznania (badanie ginekologiczne oraz badania dobierane zgodnie ze wskazaniami).
• Ustalenie planu terapii (zachowawczej lub zabiegowej).
• Leczenie zachowawcze (w tym farmakoterapia i leczenie hormonalne).
• Leczenie operacyjne, jeśli są wskazania medyczne (zwłaszcza w bardziej zaawansowanych przypadkach).
• Opieka po leczeniu: kontrole, monitorowanie efektów i dalsze zalecenia.
• Leczenie wspomagające: w razie potrzeby leczenie bólu, fizjoterapia, wsparcie psychologiczne i konsultacja żywieniowa.

Skierowanie i zasady wejścia do systemu

Aby skorzystać z leczenia endometriozy w ramach nowego modelu finansowanego przez NFZ, potrzebne jest skierowanie od lekarza. NFZ w materiałach dla pacjentek podkreśla konieczność skierowania, ale nie wskazuje wprost, czy może je wystawić lekarz POZ - najczęściej w praktyce będzie to ginekolog, który prowadzi diagnostykę i leczenie pacjentki.

W oficjalnych informacjach nie ma też jednej, sztywnej instrukcji, na jaką konkretnie poradnię lub oddział ma być wystawione skierowanie. Zwykle sensowne jest kierowanie do poradni ginekologicznej lub oddziału ginekologicznego (w zależności od sposobu przyjęć w danym centrum), ale ponieważ część ośrodków może mieć własne wymagania organizacyjne, najlepiej potwierdzić to przed wizytą w wybranej placówce - telefonicznie lub przez rejestrację.

Na pierwszą wizytę warto przygotować:

• dotychczasową dokumentację medyczną (opisy badań, wypisy ze szpitala, karty informacyjne),
• listę objawów (od kiedy trwają, co je nasila, jak wpływają na codzienne funkcjonowanie),
• informacje o dotychczasowym leczeniu (leki, terapie hormonalne, ewentualne zabiegi).

Po rejestracji w centrum pacjentka przechodzi kwalifikację i ustalany jest plan dalszego postępowania. W zależności od wskazań może to oznaczać pogłębioną diagnostykę, leczenie zachowawcze lub przygotowanie do leczenia operacyjnego oraz dalszą opiekę kontrolną.

Lista ośrodków

1 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ (Lublin)
tel.: 81 473 65 80

Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki (Łódź)
tel.: 42 271 11 64

Katowickie Centrum Onkologii (Katowice)
tel.: 32 420 0 420
dodatkowe informacje

Opolskie Centrum Onkologii im. prof. T. Koszarowskiego (Opole)
tel.: 77 441 60 04

Szpital Uniwersytecki w Krakowie (Kraków)
tel.: 12 400 10 00

Szpitale Pomorskie - Szpital Morski im. PCK (Gdynia)
tel.: 224 800 800

Wielkopolskie Centrum Onkologii (Poznań)
tel.: 61 885 05 00

Wojskowy Instytut Medyczny (Warszawa)
tel.: 885 707 991
dodatkowe informacje

Czym jest endometrioza

Endometrioza to przewlekła choroba, w której tkanka podobna do endometrium (błony śluzowej macicy) pojawia się poza jamą macicy i może wywoływać stan zapalny, zrosty oraz dolegliwości bólowe. Najczęściej dotyczy kobiet w wieku rozrodczym i ma tendencję do nawrotów, dlatego u wielu pacjentek wymaga długofalowego prowadzenia, a nie jednorazowej interwencji.

Typowe objawy endometriozy to m.in. bolesne miesiączki, ból w miednicy mniejszej (także poza miesiączką), ból podczas współżycia, dolegliwości ze strony jelit lub układu moczowego oraz trudności z zajściem w ciążę. Problem polega na tym, że objawy mogą być niespecyficzne i różnić się nasileniem, przez co rozpoznanie bywa opóźnione.

W części przypadków choroba przyjmuje postać tzw. endometriozy głęboko naciekającej, gdy ogniska endometriozy zajmują głębiej położone tkanki i mogą dotyczyć także jelit czy układu moczowego. W takich sytuacjach pacjentka często potrzebuje opieki w ośrodku z dużym doświadczeniem i dostępem do leczenia wielospecjalistycznego.

Endometriozę można leczyć. W zależności od obrazu choroby i potrzeb pacjentki stosuje się leczenie zachowawcze (np. farmakologiczne i hormonalne), leczenie przeciwbólowe, wsparcie fizjoterapeutyczne i psychologiczne, a u części pacjentek także leczenie operacyjne.